ਯਿਸੂ ਨੂੰ ਮਰਨਾ ਕਿਉਂ ਪਿਆ?
ਜੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਫ਼ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਮਸੀਹੀ ਜਵਾਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਠੀਕ ਇਹੀ ਕੀਤਾ — ਅਤੇ ਸਲੀਬ ਉਹ ਕੀਮਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ।
ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਸੀਹੀ ਅਕਸਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਲੋਕ ਸੌਖਿਆਂ ਹੀ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯਿਸੂ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮਰਿਆ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨਾ ਪੈਣਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਸੀ? ਜੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਫ਼ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?
ਇਹ ਸਹੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਘਸੇ-ਪਿਟੇ ਵਾਕ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ, “ਪਾਪ” ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਮਨਾਹੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਝੂਠ, ਚੋਰੀ, ਮਾੜੇ ਖ਼ਿਆਲ। ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਰਥ ਇਹ ਨਹੀਂ।
ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕੁਝ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਰਵੱਈਆ। ਅਸੀਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਾਂ — ਮਨੁੱਖ ਬਾਰੇ ਮਸੀਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਛੋਟ। ਪਰ ਉਹ ਸਰੂਪ ਵਿਗੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਵਿਰੋਧ ਹੈ: ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਚਾਹ, ਆਪ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਾਪਦੰਡ ਹੋਣ ਦੀ ਚਾਹ।
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਬਾਈਬਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿੱਥ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ: ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੰਮਦੇ ਵੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਵੀ ਹਾਂ (ਰੋਮੀਆਂ 3:23; ਅਫ਼ਸੀਆਂ 2:1-3)।
ਇਹ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਮਾਨਦਾਰ ਤਰੀਕਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ
ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਗੱਲ ਹੈ ਜੋ ਇਤਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੰਨ ਲਓ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਡੀ ਭੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਠੀਕ ਦੋ ਹੀ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਭਰੇ, ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਤੁਸੀਂ ਜਰੋ। ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹਵਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਮਾਫ਼ੀ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ — ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਚੁੱਕੇਗਾ।
ਇਹ ਨਿੱਕੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ। ਜਦ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦਾ ਭਾਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋ। ਮਾਫ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਜਦ ਕੋਈ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਫ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ?”, ਤਾਂ ਮਸੀਹੀ ਜਵਾਬ ਹੈ: ਉਸ ਨੇ ਠੀਕ ਇਹੀ ਕੀਤਾ। ਅਤੇ ਸਲੀਬ ਉਹ ਕੀਮਤ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਈ।
ਸਲੀਬ ਬਾਰੇ ਬਾਈਬਲ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ
ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਯਿਸੂ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਮਰਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੀ ਥਾਂ ਮਰਿਆ।
- “ਯਹੋਵਾਹ ਨੇ ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਦੀ ਬਦੀ ਉਸੇ ਉੱਤੇ ਲੱਦ ਦਿੱਤੀ।” (ਯਸਾਯਾਹ 53:6)
- “ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਪ ਜਾਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਾਪ ਠਹਿਰਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦਾ ਧਰਮ ਬਣੀਏ।” (2 ਕੁਰਿੰਥੀਆਂ 5:21)
- “ਮਸੀਹ ਨੇ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਦੁੱਖ ਝੱਲਿਆ — ਧਰਮੀ ਨੇ ਕੁਧਰਮੀਆਂ ਲਈ — ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਾਏ।” (1 ਪਤਰਸ 3:18)
ਇਸੇ ਨੂੰ ਮਸੀਹੀ ਥਾਂ-ਲੈਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਯਿਸੂ ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਬੇਗੁਨਾਹ ਤੀਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸਾਡੀ ਥਾਂ ਮਾਰਦਾ ਹੋਵੇ — ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਝੂਠਾ ਹੈ। ਮਸੀਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਿਸੂ ਆਪ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਹੈ। ਹੋਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ: ਨਿਆਂਈ ਆਪਣੇ ਆਸਣ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਆਪ ਭਰਿਆ।
“ਪਰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਅਸੀਂ ਪਾਪੀ ਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮਸੀਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਰਿਆ।” (ਰੋਮੀਆਂ 5:8)
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਇਆ
ਕਹਾਣੀ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀ। ਪਹਿਲੇ ਮਸੀਹੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਕਬਰ ਖਾਲੀ ਸੀ — ਕਿਸੇ ਜਿਊਂਦੀ ਰਹੀ ਯਾਦ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਰੀਰ ਜੋ ਜੀ ਉੱਠਿਆ (1 ਕੁਰਿੰਥੀਆਂ 15:3-8)।
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ (ਰਸੂਲਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ 1:9-11), ਅਤੇ ਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ (1 ਥੱਸਲੁਨੀਕੀਆਂ 4:16; ਪਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਪੋਥੀ 1:7)। ਇਹ ਕੋਈ ਸਜਾਵਟ ਨਹੀਂ: ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਕਿਤੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਬਿਨਾਂ ਜਵਾਬ ਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ
ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜੋ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਬਹੁਤਿਆਂ ਲਈ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਗੱਲ ਹੈ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ।
“ਕਿਉਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮੁਕਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਦਾਤ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਘਮੰਡ ਨਾ ਕਰੇ।” (ਅਫ਼ਸੀਆਂ 2:8-9)
ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਜਤਨ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਸੁਧਾਰ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਬੇਕਾਰ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਸਿੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕਰਜ਼ਾ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਜੋ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦੋ ਹਰਕਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ:
- ਭਰੋਸਾ — ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ’ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯਿਸੂ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ ਉਸ ’ਤੇ ਟਿਕ ਜਾਣਾ।
- ਮੁੜਨਾ — ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਨੇਮ ਤੋਬਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਡਰਾਉਣਾ ਨਹੀਂ: ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦਿਸ਼ਾ ਬਦਲਣੀ। ਜੋ ਟੁੱਟਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਾਂ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜਨਾ।
ਇਹ ਕੋਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਬੂਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਬੂਲਿਆ ਜਾਣਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਦਾਅ ’ਤੇ ਕੀ ਹੈ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ
ਮਸੀਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਿਟਦੇ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਨਤੀਜੇ ਹਨ: ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਇੱਕ ਸਦੀਵਤਾ, ਜਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਦੀਵਤਾ, ਜੋ ਦਾਤ ਵਜੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ (ਰੋਮੀਆਂ 6:23)।
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਵਾਕ ਮੈਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਨਾ ਪੈਂਦਾ — ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਕਿਹਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਸੌਖਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਸਾਈਟ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਦਾਅ ਲੁਕਾ ਲਵੇ, ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉੱਥੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ
ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਦੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਇਮਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਜੇ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵਿਖਾ। ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੁੱਛ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਲਿਖੋ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇਗਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ — ਕੋਈ ਪਰਚਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਹਾਲੇ ਵੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ?
ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ — ਕੋਈ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਬੰਧਨ ਨਹੀਂ।