ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਕੀ?

ਇੱਕ ਵਾਜਬ ਇਤਰਾਜ਼

ਅਰਬਾਂ ਲੋਕ ਮਸੀਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸੇ ਆਸਥਾ ਵਿੱਚ ਜਿਊਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਜਿਹੀ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਕਿ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਹੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੰਕਾਰ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਰਿਹਾ ਵੀ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ।

ਇਹ ਸਵਾਲ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਏ ਜਾਣ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਟਾਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਨਹੀਂ।

ਮਸੀਹੀਅਤ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ

ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ। ਬਾਈਬਲ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਗਵਾਹੀ ਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ (ਰਸੂਲਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ 14:17) ਅਤੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਰਚੀ ਹੋਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈ (ਰੋਮੀਆਂ 1:20)। ਪੌਲੁਸ, ਅਥੇਨੈ ਵਿੱਚ, ਯੂਨਾਨੀ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹੁੰਦਿਆਂ ਹਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਰਸੂਲਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ 17:28)।

ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਮਸੀਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹਨ। ਨਵਾਂ ਨੇਮ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਿਸੂ ਨਾਇਕ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਇੱਕ ਸਾਮਰੀ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਤੈਅਸ਼ੁਦਾ ਵਿਧਰਮੀ ਸੀ (ਲੂਕਾ 10:25-37)।

ਉਹ ਕੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ

ਕਿ ਯਿਸੂ ਕਈ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਲੱਭਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਧਰਮ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਵੱਲ ਇੱਕ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮਸੀਹੀਅਤ ਇੱਕ ਉਤਰਾਈ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ, ਯਿਸੂ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।

ਇਸੇ ਤੋਂ ਉਹ ਵਾਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੇ ਯੁੱਗ ਲਈ ਸਾਰੇ ਨਵੇਂ ਨੇਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹੈ: “ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ” (ਯੂਹੰਨਾ 14:6)।

ਪਹਾੜ ਵਾਲੀ ਮਿਸਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਦ

ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਇੱਕੋ ਪਹਾੜ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਰਾਹ ਹਨ। ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਪਰਖ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦੀ ਨਹੀਂ: ਇਹ ਰਾਹ ਇੱਕੋ ਚੋਟੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਕੀ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿਰਾਕਾਰ? ਕੀ ਇੱਕੋ ਜੀਵਨ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਈ? ਕੀ ਯਿਸੂ ਸਲੀਬ ’ਤੇ ਮਰਿਆ — ਮਸੀਹੀਅਤ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਹਾਂ, ਇਸਲਾਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਨਹੀਂ? ਇਹ ਜਵਾਬ ਇਕੱਠੇ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।

ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਆਦਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਸਲੀ ਅਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਕੱਠੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹੀਏ

ਪੱਕੀ ਧਾਰਨਾ ਕਿਸੇ ਨਫ਼ਰਤ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਯਿਸੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰਨ (ਮੱਤੀ 5:44) — ਇਹ ਮੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਭਾਰੀ ਹੈ।

ਅਮਲੀ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ:

• ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੋ, ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸੁਣੋ, ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ।
• ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ।
• ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਾਇਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਰਲਗੱਡ ਨਾ ਕਰੋ।
• ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਮਸੀਹੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਘੁਮਾਏ ਕਬੂਲ ਕਰੋ।

ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ?

ਬਾਈਬਲ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਉਹ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: ਕਿ ਮੁਕਤੀ ਮਸੀਹ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਿਆਂਈ ਉਹੀ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਹੱਕ ਹੈ (ਉਤਪਤ 18:25)। ਇਮਾਨਦਾਰ ਮਸੀਹੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਜੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਲਿਖੋ। ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲੋਂ ਦੋ ਜਣਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।